Eğitimci ve yazar Murat Anar, kaleme aldığı “Kazakistan: Türk’ün Stratejik Aklı” başlıklı yazısında, Orta Asya’nın stratejik önemine dikkat çekiyor. Yaklaşık 2 milyon 724 bin 900 kilometrekarelik yüzölçümüyle Türk Dünyası’nın en büyük bağımsız ülkesi olan Kazakistan, dünyanın da 9. büyük ülkesi konumunda. Türkiye’nin 3.5 katı büyüklüğündeki bu coğrafya, Hoca Ahmet Yesevi gibi önemli şahsiyetleri yetiştirmiş kadim bir Türk şehri olan Türkistan ile özdeşleşiyor.
Kazakistan: Bölgesel ve Küresel Güç Adayı
21 milyonluk nüfusuyla dikkat çeken Kazakistan, stratejik konumu ve kaynaklarıyla bölgesinin ve Türk Dünyası’nın daha da etkili bir gücü olma potansiyeli taşıyor. Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev liderliğinde Kazakistan, Rusya ve Çin ile stratejik ortaklıklarını güçlendirirken, Türkiye başta olmak üzere diğer Türk devletleriyle de önemli anlaşmalara imza atıyor.
Ülke, Rusya ile eğitim ve bilim alanlarında iş birliği yaparken, Çin ile “Çin-Orta Asya-Batı Asya Koridoru” (CCAWAC) olarak bilinen yeni bir ticaret yolu üzerinde çalışıyor. Bu koridor, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan üzerinden Hazar Denizi bağlantısıyla Kafkaslar’a ulaşıp Türkiye üzerinden Balkanlar ve Orta Avrupa’ya uzanmayı hedefliyor. Bu proje, “Orta Koridor” ile de örtüşüyor ve stratejik hedeflere hizmet ediyor.
Türkiye-Kazakistan İlişkileri Derinleşiyor
Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, Türkiye ile olan derin kardeşlik bağlarını vurgulayarak, “Soyumuz ve dinimiz aynı, dilimiz Türkçe, lehçemiz farklı. Kazak Türkleri ve Türkiye Türkleri arasındaki derin kardeşlik, işbirliği alanlarında da devam etmektedir.” ifadelerini kullanıyor. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a verilen “Hoca Ahmet Yesevi Nişanı”, bu derin saygının bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
Erdoğan, Kazakistan ziyaretinde yaptığı açıklamalarda, iki ülke arasındaki tarihi bağlara, sarsılmaz dostluğa ve Kazakistan’ın Türk Birliği’ne katkılarına değindi. İpek Yolu’nun günümüzdeki karşılığı olan Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru’nun önemine vurgu yapan Erdoğan, Türkiye-Kazakistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi Altıncı Toplantısı’nın, “Türk Dünyası Yüzyılı” vizyonuyla şekilleneceğini belirtti.
Ekonomik ve Stratejik İş Birliklerinin Önemi
Kazakistan ve Türkiye arasındaki ticaret hacmi 10 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Altıncı Stratejik İşbirliği Konseyi Toplantısı’nda imzalanan anlaşmalar ise kültürel merkezlerin kuruluşu, hukuki yardımlaşma, ortak burs programları, eğitim kurumları, havalimanı yatırımları, hastane inşaatları, radyo-televizyon iş birliği, petrol projeleri, finans merkezleri arasındaki iş birliği ve insansız hava aracı üretimi gibi geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Anar’a göre, Türk Devletleri arasındaki bu tür iş birlikleri, bölgede “oyun kuran” ve “oyun bozan” bir güç olarak öne çıkıyor. Türk Birliği, stratejik bir denge unsuru olarak önemini koruyor ve “Türk Dünyası Yüzyılı” hedefi adım adım hayata geçiriliyor.
