Diyarbakır, 22-23 Mayıs 2026 tarihlerinde Türk Dünyası’nın ortak hafızasında derin izler bırakan büyük düşünür Ziya Gökalp’i, doğumunun 150. yılı vesilesiyle anlamlı etkinliklerle anıyor. TÜRKSOY tarafından ilan edilen 2026 ‘Ziya Gökalp Anma Yılı’ kapsamında düzenlenen program, Uluslararası Ziya Gökalp Kongresi ile başladı.
Uluslararası Ziya Gökalp Kongresi’ne Yoğun Katılım
Kongrenin açılış programı, Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Kürşad Zorlu, KKTC Ankara Büyükelçisi İsmet Korukoğlu, TÜRKSOY Genel Sekreter Yardımcısı Sayit Yusuf, Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamuran Eronat, Türk Ocakları Genel Başkanı Prof. Dr. Mehmet Öz ve Ziya Gökalp’in torunu Dicle Eroğul gibi önemli isimlerin katılımıyla gerçekleşti. İl protokolü, yurt içi ve yurt dışından akademisyenler, öğrenciler ve davetlilerin yoğun ilgisiyle programa büyük bir katılım sağlandı.
Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu, konuşmasında Diyarbakır’ın tarihî ve kültürel zenginliğinin yanı sıra yetiştirdiği fikir ve sanat insanlarıyla da milletin ortak hafızasında özel bir yere sahip olduğunu vurguladı. Vali Zorluoğlu, Ziya Gökalp’in bu toprakların yetiştirdiği en önemli fikir insanlarından biri olduğunu belirterek, “Gökalp yalnızca bu şehirde doğmuş bir isim değildir. İlk eğitimini, gözlemlerini ve ilk fikrî arayışlarını bu toprakların kültürel atmosferi içerisinde şekillendirmiştir.” dedi. TÜRKSOY tarafından 2026’nın ‘Ziya Gökalp Anma Yılı’ ilan edilmesinin Diyarbakır için gurur verici olduğunu da ekledi.
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Kürşad Zorlu ise Ziya Gökalp’in fikir dünyasının Türk Dünyası açısından taşıdığı öneme dikkat çekerek, Gökalp’i anlamanın ortak kültür, vicdan ve ülkü etrafında şekillenen birlik düşüncesini kavramak anlamına geldiğini belirtti. Zorlu, Diyarbakır’ın tarih boyunca farklı kültürlerin buluştuğu bir merkez olduğunu ve Gökalp’in düşünce sisteminin Türk Dünyası’nın kültürel iş birliklerine ilham vermeye devam ettiğini vurguladı.
KKTC Ankara Büyükelçisi İsmet Korukoğlu, Ziya Gökalp’in Türk düşünce tarihinin önemli şahsiyetlerinden biri olduğunu ve eserleriyle Türk Dünyası’nın düşünce gücüne katkı sağladığını ifade etti. Korukoğlu, Gökalp’in dil, kültür ve ortak değerler üzerine vurgu yaparak, Türk Dünyası’nın ortak geleceğini şekillendirmede önemli bir rol oynadığını belirtti.
TÜRKSOY’dan Ziya Gökalp’i Tanıtma Misyonu
TÜRKSOY Genel Sekreter Yardımcısı Sayit Yusuf, 2026 yılının “Ziya Gökalp Anma Yılı” ilan edilmesinin büyük bir memnuniyetle kabul edildiğini söyledi. Yusuf, TÜRKSOY’un kuruluş amacının Türk Dünyası’nın önemli şahsiyetlerini ve kültürel değerlerini tanıtmak olduğunu belirterek, “Ziya Gökalp’in isminin Türk Dünyası’nın ortak ismi olarak 2026 yılına verilmesi fikri Kültür Bakanlığından geldiğinde, üye ülkelerimizin kültür bakanlıkları ve delegasyonları bu öneriyi ittifakla ve büyük bir heyecanla kabul ettiler.” dedi. Yusuf, 2026 yılı boyunca paneller, sergiler, kitap çalışmaları, tiyatro gösterimleri ve sempozyumlarla Ziya Gökalp’in Türk Dünyası’nda ve farklı coğrafyalarda tanıtılacağını belirtti.
Akademik Değerlendirmeler ve Kültürel Etkinlikler
Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamuran Eronat, Ziya Gökalp’in fikirlerinin aradan geçen bir asra rağmen hala tartışılan, eserlerinin okunan ve düşünce dünyasını etkilemeye devam eden güçlü bir isim olduğunu vurguladı. Eronat, Gökalp’in Türk sosyolojisinin kurucu isimlerinden biri olduğunu ve “hars ve medeniyet” ayrımı ile “Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak” yaklaşımının modern Türkiye’nin fikrî altyapısına önemli katkılar sunduğunu ifade etti.
Türk Ocakları Genel Başkanı Prof. Dr. Mehmet Öz, Ziya Gökalp’in kısa ömrüne büyük eserler sığdırdığını ve sadece bir fikir insanı değil, aynı zamanda bir aksiyon insanı olduğunu belirtti. Ziya Gökalp’in torunu Dicle Eroğul ise dedesinin aile, eğitim ve kadınların toplumsal hayattaki yeri gibi konulardaki düşüncelerine değinerek, onun ışığının hala aydınlatmaya devam ettiğini söyledi.
Açılış konuşmalarının ardından, Ziya Gökalp’in fikir mirasının yaşatılmasına ve Türk kültürüne katkı sunan isimlere TÜRKSOY Ziya Gökalp Madalyaları takdim edildi. Madalyalar; Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Kürşad Zorlu, Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamuran Eronat ve Ziya Gökalp’in torunu Dicle Eroğul’a verildi.
Program kapsamında ayrıca, TÜRKSOY’un ilan ettiği 2026 Ziya Gökalp Anma Yılı dolayısıyla özel olarak hazırlanan “Göğe Yazılmış Bir Alp” adlı tiyatro oyunu sahnelendi. Ankara Devlet Tiyatrosu tarafından sahneye konulan oyun, Ziya Gökalp’in yaşamından ve fikir dünyasından ilhamla bir milletin yeniden doğuş hikayesini anlattı.
Kongre Oturumları ve Sergi
Uluslararası Ziya Gökalp Kongresi, akademik oturumlarla devam etti. Paralel oturumlarda Ziya Gökalp’in düşünce dünyası sosyoloji, edebiyat, eğitim, kültür, tarih, millet fikri, Türk Dünyası ve modernleşme perspektifleriyle ele alındı. Yurt içi ve yurt dışından akademisyenlerin sunduğu bildirilerde, Gökalp’in Türk düşünce hayatına, kültür dünyasına ve Türk Dünyası’nın ortak hafızasına yaptığı katkılar değerlendirildi. Etkinlikler kapsamında TÜRKTAV tarafından hazırlanan Ziya Gökalp’in eserleri ve düşünce sistemine ilişkin özel bir sergi de katılımcıların ziyaretine sunuldu.
Ayrıca, TÜRKSOY ile Dicle Üniversitesi arasında bir iş birliği protokolü imzalandı. Ziya Gökalp Anma Yılı etkinlikleri, 23 Mayıs 2026’da Mersin Devlet Opera ve Balesi sanatçılarının katılımıyla düzenlenecek özel bir konserle sona erecek.
