VAN – BHA – Türkiye’nin en değerli doğal ve medeniyet miraslarından biri olan Van Gölü Havzası’nın sürdürülebilir geleceği için önemli bir adım atıldı. Sıfır Atık Vakfı öncülüğünde, Van ve Bitlis Valilikleri, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ve Bitlis Eren Üniversitesi’nin yanı sıra ilgili çevre il müdürlüklerinin katılımıyla düzenlenen “Gelecek İçin Van Gölü Havzası – Ortak Akıl Platformu / Van Gölü Havzası Sürdürülebilir Gelecek Çalıştayı”, Van’da geniş bir katılımla başladı. Bu önemli etkinlik, kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerini bir araya getirerek havzanın geleceğine yönelik ortak bir vizyon oluşturmayı hedefliyor.
Çalıştayın açılışında, “Van Gölü Havzası 2026 Durum Raporu” sunuldu ve ardından protokol konuşmaları gerçekleştirildi. Etkinlikte konuşan Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Van Gölü Havzası’nın 2050 vizyonunu hep birlikte inşa etmeye başladıklarını vurguladı. Ağırbaş, küresel çevre felaketleri riskine dikkat çekerek, Sıfır Atık Vakfı’nın plastik raporu ve atık ithalatı konularında da önemli çalışmalar yürüttüğünü belirtti. Türkiye’nin su kaynaklarının korunması gerektiğine vurgu yapan Ağırbaş, suyun gelecek nesillere aktarılmasının zorunluluğunu dile getirdi. Ayrıca, Türkiye’de düzenlenecek COP31 Zirvesi’ne Van Gölü Havzası’ndaki çalışmaların iyi bir uygulama örneği olarak sunulacağını ifade etti.
Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan, iklim krizi ve kuraklığın havza üzerindeki baskısını artırdığını belirterek, Van Gölü özelindeki çalışmaların bölgesel su güvenliğine katkı sağlayacağını ve Türkiye’nin COP31 hedeflerini güçlendireceğini söyledi. AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu, çalıştayın bölgenin 2050 projeksiyonunun oluşturulması açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan ise küresel iklim değişikliği ve kirlilik baskısı karşısında, 2020’de Emine Erdoğan himayelerinde başlatılan çalışmalarla önemli mesafeler kat edildiğini dile getirdi.
Van Valisi Ozan Balcı, Van Gölü’nün sadece doğal bir zenginlik değil, aynı zamanda ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan da büyük önem taşıdığını vurguladı. Balcı, Van’da yapılan yatırımlara değinerek, Van Gölü Koruma Havzası Eylem Planı kapsamında yürütülen çalışmaların toplam değerinin 12 milyar liraya ulaştığını açıkladı. Bu kapsamda, biyolojik atıksu arıtma tesisi ve katı atık bertaraf tesisi gibi önemli projeler hayata geçirildi.
Bitlis Valisi Ahmet Karakaya, Van ve Bitlis’in havzanın ortak değerlerini paylaştığını ve Sıfır Atık Vakfı’nın sürece önemli bir güç kattığını belirtti. Van Gölü Havza Koruma Eylem Planı çerçevesinde, 2020’den bu yana atıksu ve katı atık yönetimi ile gölün korunmasına yönelik çalışmalar sürdürülüyor. Bu kapsamda Van ve Bitlis’e toplam 1,05 milyar liralık destek sağlandı. Atıksu arıtma oranları önemli ölçüde artırılırken, sıfır atık çalışmaları kapsamında eğitimler verildi ve dip çamuru temizleme çalışmaları büyük ölçüde tamamlandı. Bugüne kadar yaklaşık 2 milyon 140 bin metreküp dip çamuru temizlendi ve 23 bin 368 kilogram atık gölden çıkarıldı. Hayvansal atıklardan kaynaklanan kirliliği önlemek amacıyla birçok kaçak ahır kaldırıldı.
Çalıştay kapsamında, katılımcılar Van Gölü Havzası’ndaki çevre altyapı yatırımlarını ve sürdürülebilir uygulamaları yerinde incelemek üzere teknik ziyaretler gerçekleştirdi. İki gün süren çalıştayın ikinci gününde, iklim, su ve ekosistem, mekânsal planlama, ekonomik kalkınma ve yönetişim gibi çeşitli başlıklarda tematik masa çalışmaları yapıldı. Çalıştay sonunda oluşturulacak sonuç raporu ile su kaynaklarının korunması, doğal yaşamın güçlendirilmesi ve iklim değişikliğine dirençli bir havza yönetimi için bir yol haritası belirlenmesi hedefleniyor. Van Gölü, 2022 yılında “Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı” statüsüyle doğal sit alanı olarak ilan edilerek koruma altına alınmıştı.
