Bursa’da düzenlenen bir etkinlikte, Sivas’ın Gürün ilçesinden katılan İlçe Millî Eğitim Müdürü Muharrem Demir, eğitim dünyasına yeni bir bakış açısı getiren ‘Umut Zekâsı’ kavramını tanıttı. Demir’in ‘Zekânın Yeni Boyutu mu? Çoklu Zekâ Kuramı Perspektifinden Umut Zekâsının Kavramsal Analizi’ başlıklı bildirisi, katılımcılardan büyük ilgi gördü.
‘Zeki Ama Çalışmıyor’ Çıkmazına Bilimsel Çözüm
Sunumunda eğitimcilerin sıkça karşılaştığı ‘Zeki ama çalışmıyor’ ifadesini ele alan Demir, bunun bir tembellik sorunu olmadığını, zekânın doğru şekilde yönlendirilememesiyle ilgili bir durum olduğunu belirtti. ‘Umut zekâsı yeni bir zekâ türü değil; mevcut zekâ alanlarını harekete geçiren düzenleyici bir motordur’ diyen Demir, bu kavramın zekâyı daha etkili kullanmayı sağladığını vurguladı.
Umut: Sadece Duygu Değil, Bir Üst Kapasite
Demir, umut kavramının sadece bir beklenti veya moral unsuru olmadığını, aynı zamanda şu becerileri organize eden bir üst kapasite olduğunu açıkladı:
- Hedef belirleme
- Alternatif yollar üretme
- Stratejik plan yapma
- Engel karşısında sebat etme
Umut zekâsının düşünce, duygu ve davranış bütünlüğünü sağlayarak öğrenmenin sürdürülebilirliğini artırdığını ifade eden Demir, bu yaklaşımın eğitimde başarıyı sadece notlarla değil; hedef, irade ve sebatla birlikte değerlendirmeyi önerdiğini belirtti.
Gürün Modeli Örnek Gösterildi
Sunumda, Gürün’de hayata geçirilen ‘Gürün Okuyor, Okudukça Yazıyor’ ve ‘Oku Da Gel’ gibi projelerden de örnekler verildi. Bu projelerle okuma kültürünün artması sayesinde öğrencilerde ‘yapabilirim’ algısının güçlendiği, aktif katılım ve sebat davranışlarının arttığı gözlemlendi.
Eğitimde Yeni Bir Tartışma Başlığı
Kongrede dikkat çeken bu yeni yaklaşım, eğitim çevrelerinde zekânın tek başına yeterli olup olmadığına dair yeni bir tartışma başlattı. Zekâyı sürdürülebilir performansa dönüştüren bir ‘umut kapasitesi’nin gerekliliği üzerine duruldu. Katılımcılar, umut zekâsının rehberlik hizmetlerinden sınıf içi uygulamalara kadar pek çok alanda değerlendirilebileceği konusunda hemfikir oldu. Bu yaklaşımın önümüzdeki dönemde eğitim gündeminde daha fazla yer bulması bekleniyor.
