Türkiye’de yapılan bir araştırma, 18-74 yaş arasındaki yetişkinlerin yaklaşık yarısının, yani yüzde 43,1’inin çocuk, torun veya bakıma muhtaç yakınlarının bakım sorumluluğunu üstlendiğini ortaya koydu. TÜİK verilerine dayanan bu araştırma, bakım yükünün iş gücüne katılım ve çalışma hayatı üzerindeki etkilerini de gözler önüne serdi.
Bakım Sorumluluğunun Cinsiyete Göre Dağılımı
Araştırma sonuçlarına göre, bakım sorumluluğu erkeklerde yüzde 40,6 iken, kadınlarda bu oran yüzde 45,6’ya çıkarak daha yüksek bir seviyede seyrediyor. Araştırmada, 15 yaş altı çocukların, torunların yanı sıra hasta, engelli veya bakıma muhtaç yakınlara yönelik düzenli ilginin bakım sorumluluğu olarak tanımlandığı belirtildi.
İş Gücüne Katılım Üzerindeki Etkiler
Genel iş gücüne katılım oranı yüzde 58,2 iken, bakım sorumluluğu olan bireylerde bu oran yüzde 60,5 olarak gerçekleşti. Bakım sorumluluğu olmayanlarda ise katılım oranı yüzde 56,4’te kaldı. Kadınlarda, bakım sorumluluğu olanların iş gücüne katılım oranı yüzde 37,8 iken, olmayanlarda bu oran yüzde 41,7 olarak ölçüldü. Erkeklerde ise bakım sorumluluğu olanların iş gücüne katılım oranı dikkat çekici bir şekilde yüzde 86’ya ulaştı.
Profesyonel Bakım Hizmetlerinin Kullanımı
İstihdamda olan ve çocuk bakımı sorumluluğu üstlenen kişilerin büyük çoğunluğu, yüzde 83’ü profesyonel bakım hizmetlerinden yararlanmıyor. Bu kişilerin sadece yüzde 14’ü kurumsal bakım merkezlerini tercih ederken, yüzde 1,6’sı evde ücretli bakım hizmeti alıyor. Yetişkin bakım sorumluluğu olan istihdamdakilerin ise yüzde 79,3’ü herhangi bir bakım hizmeti kullanmadığını belirtti.
Çocuk Bakımında Aile İçi Çözümler ve Zorluklar
Profesyonel bakım hizmeti kullanmayan istihdamdaki bireylerin yüzde 50,8’i çocuk bakımını kendisi veya eşiyle birlikte yürütüyor. Katılımcıların yüzde 19,7’si çocukların kendi ihtiyaçlarını karşılayabildiğini düşünürken, yüzde 17,6’sı profesyonel bakım hizmetlerinin maliyetinin yüksekliğinden yakınıyor. Bakımı büyükanne, büyükbaba veya diğer yakınlarla sürdürenlerin oranı ise yüzde 5,5 olarak kaydedildi.
Çalışanların En Büyük Sorunu: Uzun Çalışma Saatleri
Bakım sorumluluğu bulunan çalışanların yüzde 70,1’i iş ve bakım yükünü sorunsuz bir şekilde yürüttüğünü belirtse de, zorluk yaşayan 4 milyon 303 bin kişinin yüzde 38,4’ü uzun çalışma saatlerini en büyük problem olarak dile getirdi. İşin yorucu olması yüzde 26,9, ulaşım süresinin uzunluğu ise yüzde 8,9 oranında sorun olarak sıralandı. Uzun çalışma saatlerinden kaynaklı zorluk yaşayan erkeklerin oranı yüzde 39,3 iken, kadınlarda bu oran yüzde 36,4 olarak tespit edildi.
