Radyo Televizyon Yayıncıları Meslek Birliği (RATEM) Başkanı Vedat Gündoğan, Türkiye’nin dört bir yanındaki yerel ve bölgesel radyo ile televizyon kuruluşlarının içinde bulunduğu zorlu ekonomik duruma dikkat çekti. Gündoğan, yerel medyanın milli kültürün korunmasında, yerel demokrasinin güçlendirilmesinde ve halkın doğru bilgiye ulaşmasında hayati bir rol üstlendiğini vurgulayarak, bu kuruluşların ağır telif yükleri, icra dosyaları ve hapis cezası istemli davalar nedeniyle yayın yapamaz hale gelme riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti. Bu durumun sadece yayıncıları değil, tüm milletin haber alma hakkını tehdit ettiğini söyledi.
Yayıncılar Mahkeme Kapılarında, Üretim Durma Noktasında
Yerel radyo ve televizyonlar, asli görevleri olan yayıncılık yerine icra takipleri, haciz işlemleri ve mahkeme süreçleriyle boğuşuyor. Bu durum, içerik üretimi, gelişim, yatırım ve istihdamı olumsuz etkiliyor. Hatta bazı kuruluşlar elektrik faturalarını bile ödeyemez hale gelmiş durumda. Bu tablo, yerel halkın doğru bilgiye erişimini, gençlerin iş imkanlarını ve Anadolu medyasının geleceğini tehlikeye atıyor.
Reklam Gelirleri Yurt Dışına Aktarılıyor, Yerel Medya Desteklenmeli
Dijital mecraların reklam pazarındaki payının %75’e ulaşmasıyla, büyük bütçeler küresel platformlara aktarılıyor. Bu durum, yerel ve bölgesel yayıncıların desteklenmesinin yerli sermayenin korunması ve milli ekonominin güçlendirilmesi açısından önemini artırıyor. Güvenilir reklam mecralarının desteklenmesi kritik önem taşıyor.
Afetlerde, Krizlerde Halkın Yanında Yerel Medya Var
Deprem, sel, pandemi ve savaş gibi olağanüstü durumlarda, yerel yayın kuruluşları merkezi sistemlerden bağımsız olarak halkı en hızlı ve doğru şekilde bilgilendiren yegâne mecralar olarak öne çıkıyor. Bu yönleriyle yerel medya, milli güvenliğin görünmeyen ancak hayati damarlarından birini oluşturuyor.
RATEM’den Çözüm Önerileri: %0.50 Brüt Gelir Modeli ve Barter Sistemi
RATEM, sektörün sürdürülebilirliği için iki temel çözüm önerisi sunuyor:
- Barter (Takas) Reklam ve Sponsorluk Modeli: Kamu spotları, kültürel içerikler ve tanıtımlar karşılığında telif yükünün dengelenmesi.
- %0.50 Brüt Gelir Esaslı Telif Sistemi: RTÜK payına benzer, öngörülebilir ve makul bir telif yapısı oluşturulması. Bu model, yayıncıların ayakta kalmasını sağlarken, iletişim fakültesi mezunu gençler için istihdam kapısını açık tutacaktır.
Mevcut durumda, RTÜK’e yıllık yaklaşık 40 bin TL lisans bedeli ödeyen bir radyo, telif meslek birliklerine 300 bin ila 500 bin TL arasında ödeme yapmak zorunda kalıyor. Bu ekonomik dengesizlik sürdürülebilir değil.
Hapis Cezası Yerine Yaşatan Çözümler ve Telif Barışı Talebi
Geçmişe dönük 5-10 yıllık yüksek tutarlı telif talepleri ve hapis cezası istemli davalar, yerel medyayı kapanma noktasına getirmiş durumda. RATEM, hapis cezası yerine idari yaptırımlar uygulanmasını ve geçmiş dönemler için ‘Telif Barışı’ sağlanmasını talep ediyor.
Yapay Zeka Çağında Gerçek Sanatçı ve İnsan Emeği Korunmalı
Yapay zeka ile müzik üretiminin hız kazandığı bu dönemde, gerçek sanatçıların ve insan emeğinin korunması büyük önem taşıyor. Yerel medya, bu dengeyi sağlayan en önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
