Malatya’da, Büyükşehir Belediyesi bünyesinde verilen tespih kursu, geleneksel el sanatlarını yaşatmaya devam ediyor. Yaklaşık 40 öğrenciye eğitim veren kurslarda, şimdiden 4 öğrenci ustalaşarak kendi atölyelerini kurdu.
Geleneksel El Sanatları Sanatçısı Kimlik Kartı sahibi olan ve tespih sanatına 8 yıl önce başlayan sanatçı, merhum Kenan Alan’dan aldığı eğitimle bu alanda ilerlediğini ve Ömer Nasur Güler, Süleyman Gürsoy, Burak Ergün gibi ustaların desteğiyle kendini geliştirdiğini belirtti. Kurslarda ticari kaygı gütmeden sanatın inceliklerini öğretmeyi amaçladıklarını vurgulayan sanatçı, tespih yapımında tamamen doğal ürünler kullandıklarını ifade etti. Kehribar, mamut dişi, çeşitli doğal taşlar ile kuka, pelesenk, abanoz, yılanağacı ve ardıç gibi değerli ağaçların tercih edildiğini söyledi.
Özel sipariş üzerine yapılan tespihlerin fiyatları, kullanılan malzemeye ve işçiliğe göre 5 bin TL ile 150 bin TL arasında değişiklik gösterebiliyor. Yakut ve zümrüt gibi değerli taşlarla süslenen eserler, hem koleksiyonerlerin hem de tespihe ilgi duyan vatandaşların beğenisini topluyor.
Tespihin Kültürel ve Manevi Boyutu
Tespihin sadece bir aksesuar olmadığını, aynı zamanda kültürel ve manevi bir değere sahip olduğunu belirten sanatçı, Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde bulunan eski tespih benzeri materyallerin, bu sanatın köklü geçmişine işaret ettiğini söyledi. İnsanların tespihe stres atma, rahatlama ve zikir amacıyla ilgi gösterdiğini aktardı. Ayrıca, damla kehribarın bebeklerin diş çıkarma döneminde faydalı olduğuna dair yaygın bir inanışın bulunduğunu ve bu konuda olumlu geri dönüşler aldıklarını ekledi.
Tespih Yapım Süreci ve Emek Yoğunluğu
Bir tespihin ortaya çıkmasının büyük emek gerektirdiğini anlatan sanatçı, malzemenin kare ve küp şeklinde kesilip şekillendirme, delme ve zımparalama işlemlerinden geçtiğini belirtti. Her bir habbenin aynı ölçüde olması gerektiğini ve ortalama bir tespihin tamamlanmasının yaklaşık üç gün sürdüğünü ifade etti.
Geleneksel Sanatların Yaşatılması Gerekliliği
Geleneksel yöntemlerle üretime devam ettiklerini vurgulayan sanatçı, teknolojinin ve seri üretimin yaygınlaşmasına rağmen el sanatlarının yaşatılmasının önemine dikkat çekti. Bu sanatın kaybolmaması ve kuru torna yöntemiyle geleneksel üretimin öğretilmesi en büyük hedefleri olduğunu belirtti. Yetiştirdikleri öğrencilerin de bu sanatı başkalarına aktararak tespih kültürünün yaşamaya devam etmesini umduğunu dile getirdi.
