Malatya’da Don Tehlikesi: Kayısı Üreticileri İçin Kritik Uyarı
Malatya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, özellikle kayısı üreticilerini don olaylarına karşı uyardı. Müdürlük, üreticilerin meteorolojik verileri düzenli olarak takip ederek don riski taşıyan günlerde gerekli önlemleri almasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Don Olaylarından Korunma Yöntemleri
Tarım ürünlerini dondan korumak için başvurulan başlıca yöntemler şunlardır:
1. Havanın Karıştırılması
Radyasyonlu gecelerde, yer seviyesindeki hava soğurken, 150 metre yükseklikteki daha sıcak hava ile karıştırılarak yere yakın hava sıcaklığı birkaç derece artırılabilir. Bu yöntem, rüzgar makineleri, fanlar veya helikopterler aracılığıyla uygulanabilir. Rüzgar makinelerinin etkinliği, don gecelerindeki inversiyonun şiddetine bağlıdır. Zayıf inversiyonlarda kullanımı sınırlı iken, şiddetli inversiyonlarda maliyet ve ürünün ekonomik değeri göz önünde bulundurularak karar verilir.
2. Direkt Isıtma Yöntemleri
Yeryüzünden atmosfere yayılan ısıyı telafi etmek amacıyla ısıtma ekipmanları veya küçük ateşler yakılabilir. Bu sayede bahçelerde sıcaklık, kritik seviyelerin üzerinde tutulabilir. Odun, kömür, mangal kömürü veya dizel yakıtlı ekipmanlar kullanılabilir. Isıtıcıların alana eşit dağıtılması ve daha soğuk bölgelerde rüzgar yönüne göre yoğunlaştırılması önemlidir. Az sayıda büyük ateş yerine, çok sayıda küçük ateş daha etkili olmaktadır. Bu yöntem, bir sezonda en fazla 2-3 kez don görülen bölgelerde ekonomik olarak uygundur.
3. Su Uygulaması (Yağmurlama)
Üstten sulama veya yağmurlama yöntemi de don olaylarını önlemede kullanılmaktadır. Bu yöntem, geniş su kaynağı, uygun sulama ekipmanları ve iyi toprak drenajı gerektirir. Sadece üzerindeki buz yükünü taşıyabilecek bitkilerde uygulanabilir. Bitki yüzeyinde oluşan ince su filmi donarken açığa çıkan ısı, bitki dokusunu korur. 1 gram suyun donmasıyla açığa çıkan 80 kalorilik ısı, bitkinin sıcaklığının 0 °C altına düşmesini engeller. Yağmurlama, hava sıcaklığı 0 °C’nin üzerine çıkana kadar devam etmelidir. 12-20 saniye aralıklarla çalışan küçük yağmurlayıcılar daha etkilidir.
