Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından yayımlanan son rapor, küresel askeri harcamalarda endişe verici bir artışa işaret ediyor. Reel bazda yüzde 2,9’luk bir artışla 2 trilyon 887 milyar dolara ulaşan harcamalar, üst üste 11. yılında da yükselişini sürdürdü. Bu artışla birlikte, askeri harcamaların dünya Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) içindeki payı yüzde 2,5’e çıkarak 2009’dan bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
En Fazla Harcama Yapan Ülkeler ve Durumları
Küresel askeri harcamaların büyük bir kısmını oluşturan ilk beş ülke ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan oldu. Bu ülkeler, toplam harcamaların yüzde 58’ini tek başına gerçekleştirdi.
- ABD: Savunma harcamaları, Ukrayna’ya yönelik yeni askeri yardım paketlerinin onaylanmaması gibi etkenlerle yüzde 7,5 azalarak 954 milyar dolara geriledi.
- Çin: Askeri harcamalarını yüzde 7,4 artırarak 336 milyar dolara çıkardı. Çin, 31 yıldır kesintisiz bir artış trendi izleyerek son 10 yılda harcamalarını yüzde 62 oranında artırdı.
- Rusya: Harcamaları yüzde 5,9 artışla 190 milyar dolara yükseldi ve küresel sıralamada üçüncü sıradaki yerini korudu.
Türkiye’nin Savunma Bütçesi Dikkat Çekti
Raporda Türkiye’nin savunma bütçesindeki artış da öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Türkiye’nin savunma bütçesi, 2025 yılında yüzde 7,2 artarak 30 milyar dolara ulaştı. 2016 yılından bu yana kaydedilen yüzde 94’lük artışta, yerli savunma sanayine yapılan yatırımların büyük rol oynadığı belirtildi. Ayrıca, savunma sanayini destekleyen özel fonun payı yüzde 25 artarak toplam harcamaların yüzde 22’sine yükseldi.
Avrupa ve Asya-Pasifik’te Artan Silahlanma
Küresel artışta en büyük payı alan Avrupa’nın askeri harcamaları, yüzde 14’lük bir artışla 864 milyar dolara ulaşarak tarihi bir zirveye ulaştı. Son 10 yılda yaşanan yüzde 102’lik artışın temel nedenleri arasında Rusya-Ukrayna Savaşı ve ABD’nin güvenlik politikalarına yönelik belirsizlikler gösteriliyor. Almanya’nın harcamaları yüzde 24 artışla 114 milyar dolara yükselirken, Ukrayna’nın askeri harcamaları 84,1 milyar dolarla GSYH’sinin yaklaşık yüzde 40’ına denk geldi.
Asya ve Okyanusya bölgesinde de askeri harcamalar yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara çıktı. Bölgedeki tüm alt bölgelerdeki artışlar, askeri hareketliliğin yaygınlaştığını gösteriyor. Gazze’deki saldırıların azalmasına rağmen İsrail’de harcamalarda sınırlı bir düşüş (%4,9) kaydedildi.
Geleceğe Yönelik Beklentiler
SIPRI uzmanları, küresel askeri harcamalardaki yükseliş eğiliminin önümüzdeki yıllarda da devam edeceği öngörüsünde bulunuyor. Artan jeopolitik krizler, devam eden savaşlar ve devletlerin uzun vadeli savunma planları, silahlanma yarışını körüklemeye devam edecek gibi görünüyor.
