Özbekistan Yazarlar Birliği Üyesi Filoloji Bilimleri Doktoru Şöhret Hayitov, yazısında Mevlânâ’nın şehrine yaptığı kültürel ve medeniyet yolculuğunu anlattı. Hayitov, “Dünyayı gez, Konya’yı gör; Konya’yı gez, dünyayı gör.” sözünün şehrin binlerce yıllık tarihini ve medeniyetlerin buluşma noktası olma özelliğini yansıttığını belirtti. Türkiye’nin İç Anadolu Bölgesi’nde yer alan Konya, yüzyıllar boyunca Doğu ile Batı arasında önemli bir kültür ve bilim merkezi olmuş, Anadolu Selçukluları döneminde ilim, edebiyat, tasavvuf ve mimarlık alanlarında büyük bir gelişme göstermiştir. Büyük mutasavvıf Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin hayatı ve fikir dünyası da şehrin ruhuyla bütünleşmiştir.
Hayitov, Konya’ya yaptıkları yolculukta Necmettin Erbakan Üniversitesini ziyaret ederek modern eğitim anlayışı ve güçlü akademik kadrosuyla dikkat çeken üniversitenin, şehrin ilim geleneğini yaşattığını gözlemledi. Özellikle Sosyal ve Beşerî Bilimler Fakültesi’nin nitelikli uzmanlar yetiştirmesi ve öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirmesi vurgulandı. Üniversite ziyaretinin ardından Mevlânâ Müzesi, Alaeddin Tepesi ve Selçuklu dönemi eserleri gibi tarihî mekânlar, şehrin tarihî kimliğini ve manevi atmosferini daha derinlemesine hissettirdi.
Gezi boyunca kendilerine eşlik eden Necmettin Erbakan Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Birol Mercan’ın şehrin tarihi ve kültürü hakkındaki derin bilgileri, Konya’ya bir tarihçinin gözüyle bakılmasını sağladı. Şehir, tarihî kimliğini korurken modernleşmesini de sürdürmesiyle dikkat çekiyor. Tarihî yapılar, geniş bulvarlar ve çağdaş şehircilik anlayışı uyum içinde bir arada bulunuyor.
Mevlânâ Şehri: Konya’nın Mukaddes Ziyaretgâhları
Konya denince akla ilk gelen isim Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’dir. Şehir, onun manevi mirasını büyük bir özenle koruyarak günümüze taşımıştır. Mevlânâ Külliyesi, insan sevgisi, hoşgörü ve manevi olgunluğun sembolü olarak kabul edilmektedir. Külliyedeki turkuaz kubbe, Türkiye’nin en tanınmış sembollerinden biridir. Müze kompleksinde Mevlânâ’nın sandukası, aile fertlerine ait türbeler, eşsiz el yazmaları ve Mevlevîliğe ait kıymetli eşyalar muhafaza edilmektedir. Mevlânâ’nın Mesnevî-i Manevî eseri, insan ruhunu, sevgiyi ve hoşgörüyü anlatırken, Mevlevîlik yolu da sevgi, merhamet ve Allah’a duyulan muhabbetle manevi olgunlaşmayı hedefler.
Şems-i Tebrizî ile özdeşleşen bir diğer kutsal mekân ise Şems-i Tebrizî Camii ve Türbesi’dir. Mevlânâ’nın manevi dünyasının şekillenmesinde büyük payı olan Şems-i Tebrizî ile olan dostluğu, Mevlânâ’nın hayatında köklü bir dönüm noktası olmuştur. Bu mekân, Anadolu Selçuklu sanatının sade fakat vakur çizgilerini taşımaktadır.
Alaeddin Tepesi, Anadolu Selçuklu Devleti’nin siyasi ve idari merkezi olmuş, ilim, mimarlık, ticaret ve zanaat alanlarında gelişmiştir. Tepedeki Alaeddin Camii, Anadolu Selçuklu mimarisinin en eski ve görkemli eserlerinden biridir. Caminin haziresinde Anadolu Selçuklu sultanlarının türbeleri bulunmaktadır.
Modern Konya: Tarihin Yaşamaya Devam Ettiği Şehir
Günümüz Konya’sı, tarihî dokusuyla modern şehircilik anlayışını bir arada barındırır. Konya Tropikal Kelebek Bahçesi, Selçuklu Çiçek Bahçesi gibi alanlar, şehrin çevre bilincini ve estetik anlayışını yansıtmaktadır. Şehrin yüksek yapılarından Selçuklu Kulesi, geçmişle bugünü aynı anda gözler önüne sermektedir.
Çizgi Kitabevi, Konya’nın ilim ve irfan geleneğini günümüzde yaşatan önemli bir kültür merkezidir. İplikçi Camii ise yaklaşık sekiz asır önce gerçekleştirilen olağanüstü akustik çözümüyle Selçuklu mimar ve mühendislerinin teknik seviyesini göstermektedir.
Hayitov, Konya’dan ayrılırken “Dünyayı gez, Konya’yı gör; Konya’yı gez, dünyayı gör.” sözünün anlamını bir kez daha idrak ettiğini belirtti. Konya’nın asıl gücünün manevi atmosferinde, ilme duyduğu saygıda, insana verdiği değerde ve tarihine gösterdiği vefada gizli olduğunu vurguladı. Mevlânâ’nın hikmeti, Selçuklu mirası, modern üniversiteler ve çağdaş yapılar, Konya’nın kendine özgü ruhunu oluşturmaktadır. Bu yolculuk, sıradan bir gezi olmaktan öte, ruha dokunan unutulmaz bir manevi keşif olarak hafızalarda yer etti.
