Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin küresel enerji piyasalarını altüst etmesiyle birlikte, birçok Asya ülkesinde hükümetler yakıt tasarrufu sağlamak amacıyla radikal önlemler almak zorunda kaldı. Çalışma saatlerinin kısaltılması, uzaktan çalışma sistemlerine geçiş ve bazı eğitim kurumlarında erken tatil kararları, krizin yaygınlığını gözler önüne serdi. İthal enerji rezervleri güçlü olan Çin’de bile akaryakıt fiyatlarındaki yüzde 20’lik artış, yeni düzenlemeleri kaçınılmaz kıldı.
Filipinler’de Ulusal Acil Durum: Ulaşım ve Tarım Derinden Etkilendi
Krizin en sert hissedildiği ülkelerden biri olan Filipinler’de, hükümet “Ulusal Acil Durum” ilan etti. Özellikle ulaşım sektörü büyük darbe alırken, başkentteki toplu ulaşımın bel kemiği olan “jeepney” sürücülerinin günlük gelirleri dörtte bir oranında azaldı. Artan maliyetler nedeniyle çok sayıda sürücü araçlarını kontak kapatmak zorunda kaldı. Yüksek yakıt maliyetleri, yalnızca şehir içi ulaşımı değil, tarım ve balıkçılık sektörlerini de olumsuz etkiledi. Balıkçılar ve çiftçiler, maliyet baskısı nedeniyle üretimi durdurma noktasına geldi. Hükümetin sunduğu nakit yardım planı ise halk tarafından yetersiz bulundu.
Tayland’da Enerji Tasarrufu Seferberliği: Kamu Kurumları Evden Çalışacak
Tayland hükümeti, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin ardından enerji tüketimini azaltmak için bir dizi önlem devreye soktu. Kamu yayıncısı Thai PBS sunucularının, stüdyoda yüksek sıcaklığa rağmen ceketlerini çıkarmadan yayın yapması, enerji tasarrufuna dikkat çeken sembolik bir adım oldu. Ülkede tüm kamu kurumlarına evden çalışma talimatı verilirken, klimaların 26-27 derecenin altına düşürülmemesi istendi. Yetkililer, enerji krizinin uzaması halinde daha sert tedbirlerin gündeme gelebileceği uyarısında bulundu.
Sri Lanka ve Myanmar’da Yakıt Karnesi Uygulaması: Günlük Yaşam Aksadı
2022’de yaşanan ekonomik krizin yaralarını sarmaya çalışan Sri Lanka, bu kez yakıt bulamama sorunuyla karşı karşıya kaldı. Hükümet, akaryakıt tüketimini azaltmak amacıyla çarşamba günlerini resmi tatil ilan etti ve yakıt için kota (rasyon) sistemi uygulamaya başladı. Akaryakıt istasyonlarındaki uzun kuyruklar, günlük yaşamı ve işe gidiş gelişleri ciddi şekilde aksattı. Myanmar’da ise iç savaşın da etkisiyle enerji krizi daha da derinleşti. Özel araçlar için “tek-çift plaka” benzeri gün aşırı yakıt alım sistemi uygulanmaya başlandı. Bu durum, hem ekonomik hayatı hem de sosyal yaşamı olumsuz etkiledi. Ülkede ayrıca karaborsa riskinin büyüdüğü ifade ediliyor.
Hindistan’da Sanayi ve Şehir Hayatı Durma Noktasında
Krizin en derin hissedildiği ülkelerden Hindistan’da, enerji tedarikindeki sorunlar hem sanayi üretimini hem de günlük yaşamı doğrudan etkiledi. Gujarat eyaletinde, gaz arzındaki sıkıntı nedeniyle seramik sektörü bir ay boyunca üretimi durdurdu. Sektörde çalışan yaklaşık 400 bin kişi, işsizlik ve gelir kaybı riskiyle karşı karşıya kaldı. Hindistan’ın ithal ettiği likit petrol gazının (LPG) büyük kısmı Hürmüz Boğazı üzerinden geliyor. Bu durum, özellikle Mumbai gibi büyük şehirlerde restoran sektörünü vurdu. Kentteki restoranların yaklaşık beşte biri faaliyetini durdururken, birçok işletme uzun sürede pişen yemekleri menüden kaldırmak zorunda kaldı. Ülke genelinde mutfak tüpü almak isteyen vatandaşların oluşturduğu uzun kuyruklar, enerji krizinin halkın günlük yaşamına yansımasının boyutunu gözler önüne serdi.
