Ankara Ticaret Odası (ATO) Yönetim Kurulu Başkanı Gürsel Baran, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen ve vergi düzenlemelerini içeren kanun teklifini değerlendirdi. Baran, teklifin Türkiye’nin uluslararası rekabet gücünü artırma, dış ticaret dengesini iyileştirme, yüksek katma değerli üretimi ve teknoloji girişimciliğini geliştirme yönündeki adımlarını olumlu bulduğunu belirtti. Özellikle sanayi sicil belgesine sahip üretici firmalara yönelik kurumlar vergisi indirimini değerli bir adım olarak gördüğünü ekledi.
Ancak Baran, döviz ve altın girişini teşvik eden düzenlemeler gibi önlemlerin etkisinin sınırlı kalmaması için vergi sisteminin bütüncül bir bakış açısıyla ele alınması gerektiğini vurguladı. Mevcut vergi sisteminin sürekli ve parça parça yapılan değişikliklerle yönetilmesinin hem mükellefler hem de kamu açısından sürdürülebilir olmadığını söyledi. Baran, vergi sisteminde acil olarak “bütünsel bir reforma” ihtiyaç duyulduğunu ifade ederek, sistemin sürekli değişikliğe ihtiyaç duymaması için üretimi, yatırımı, ihracatı, kayıtlı ekonomiyi ve adaleti esas alan kapsamlı bir değerlendirme yapılması gerektiğini belirtti.
İş dünyasının yatırım planlarını uzun vadeli yaptığını hatırlatan Baran, sürekli değişen vergi düzenlemelerinin öngörülebilirliği zayıflattığını dile getirdi. Türkiye’de 60 yılı aşkın süredir yürürlükte olan Gelir Vergisi Kanunu’nun yıllar içinde birçok değişikliğe uğraması, hem yatırım kararlarını zorlaştırdığını hem de mükellefler üzerinde ciddi bir uyum maliyeti oluşturduğunu söyledi. Yaklaşık 20 yıl önce yapılan reformla kurumlar vergisi oranının %30’dan %20’ye düşürüldüğünü hatırlatan Baran, aradan geçen süreçte yapılan çok sayıdaki düzenleme nedeniyle sistemin “yamalı bohça” haline geldiğini ve bugün %18 ile %30 arasında değişen oranların uygulandığı karmaşık bir yapı oluştuğunu ifade etti.
Dijitalleşme ve Vergi Usul Kanunu
Baran, Vergi Usul Kanunu’nun da günün ekonomik gerçeklerine cevap vermekte zorlandığını, mevzuatta hala kağıt ortamındaki vergi sisteminin izlerinin bulunduğunu belirtti. Dijitalleşen ekonomi ve değişen ticaret yapısına dikkat çekerek, çağdaş vergi sistemlerinin temel unsurlarından olan mükellef haklarının daha güçlü bir şekilde mevzuata ve idari uygulamalara yansıtılması gerektiğini vurguladı.
E-Haciz Uygulamaları ve KDV Sistemi
Kamu alacaklarının tahsiline ilişkin 6183 sayılı Kanun’un uygulamada mükellefler açısından sorunlara yol açtığını belirten Baran, kamu alacakları nedeniyle borç tutarının üzerinde tüm banka hesaplarına uygulanan e-haciz işlemlerinin işletmelerin ticari faaliyetlerini durma noktasına getirebildiğini söyledi. KDV sistemine ilişkin değerlendirmelerinde ise, uzun süredir devreden KDV sorununun iş dünyasının finansman yükünü artırdığını ifade etti. Baran, “Birden çok oranda kullanılan, alışta ve satışta farklı oranlarda uygulanan KDV sistemi sadeleşmeli, iade süreçleri hızlanmalı ve işletmelerin üzerinde finansman baskısı oluşturan uygulamalar gözden geçirilmeli.” dedi.
Sade, Güven Veren ve Uygulanabilir Bir Yapı
Vergi sisteminde sadeleşmenin önemine dikkat çeken Baran, mükellef haklarını esas alan, kayıt dışılıkla mücadelede güven veren, anlaşılır, uygulanabilir ve uyum maliyeti düşük bir yapının kritik önemde olduğunu belirtti. Baran, “Vergi sistemi, temel amacı yalnızca gelir toplamak olan bir yapı olarak düşünülmekten ve inşa edilmekten vazgeçilmelidir. Vergi sistemi üretimi destekleyen, yatırımı artıran, istihdamı koruyan ve rekabet gücünü yükselten bir yapı olarak yeniden inşa edilmelidir.” diye konuştu. Vergi tabanını genişleten, kayıt dışılığı azaltan, dolaylı vergilerin yükünü hafifleten, vergiye uyumlu mükellefi gözeten, aflara son veren kapsamlı bir reforma ihtiyaç olduğunu vurguladı. Parçalı değişikliklerin uzun vadede fayda sağlamadığını belirten Baran, ekonominin uyum içinde işlemesinin ve refaha ulaşmanın yolunun vergide adaletten ve kapsayıcılıktan geçtiğini söyledi. Özellikle kurumlar vergisinde yapılması öngörülen indirimin daha kapsayıcı olarak tüm mükellefleri ve faaliyet alanlarını kapsayacak şekilde tek oranlı bir sisteme dönüştürülmesi ve vergi tekniği zorunlulukları dışında tüm indirim, istisna ve muafiyetlerin kaldırılmasının en uygun adım olacağını belirtti.
Baran, reform sürecinde iş dünyasının görüş ve beklentilerinin dikkate alınmasının önemine işaret ederek, kamu ile özel sektör arasında güçlü istişare mekanizmalarının, örneğin bir vergi reform komisyonunun oluşturulmasının Türkiye ekonomisinin sürdürülebilir büyümesine katkı sağlayacağını kaydetti.
