Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın hazırladığı Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu önemli düzenleme ile daha önce yaygın olarak kullanılan “ÇED Gerekli Değildir” kararı kaldırıldı ve pek çok proje için çevresel etki değerlendirme süreçleri baştan sona yeniden şekillendirildi.
Yeni yönetmelikle birlikte, çevresel değerlendirme süreçlerinde kritik bir dönüm noktası yaşanıyor. “ÇED Gerekli Değildir” kararının yürürlükten kaldırılmasıyla, bundan böyle projeler için yalnızca “ÇED Olumlu”, “ÇED Olumsuz” ve “ÇED Raporu Hazırlanmalıdır” şeklinde üç temel karar mekanizması işletilecek. Bu kararların verilme yetkisi ise doğrudan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na ait olacak. Bakanlık, gerekli görmesi halinde, Ek-2 listesinde yer alan projeler için bu yetkinin bir kısmını belirli sınırlar dahilinde il müdürlüklerine devredebilme esnekliğine sahip olacak.
Yönetmelik, ÇED süreçlerindeki zaman çizelgelerinde de önemli düzenlemeler getiriyor. ÇED raporlarının hazırlanması için tanınan süre 1 yıl olarak belirlenirken, bu süre proje sahiplerinin talebi üzerine 180 güne kadar uzatılabilecek. Ayrıca, eksik belgelerin tamamlanması için ilgili kurum ve kuruluşlara verilecek süreler de netleştirildi.
Bu yeni düzenlemeler, “ÇED Olumlu” kararı alan projeler için de ek sorumluluklar getiriyor. Yatırımcılar, proje inşaat sürecindeki ilerlemeyi belgeleyen “proje ilerleme raporları” sunmak zorunda olacak. Bakanlık bu raporlar aracılığıyla, projelerin çevresel önlemlere uyumunu yakından izleyip denetleyecek. Öte yandan, “ÇED Olumlu” kararı alınan projelerde, yatırıma 5 yıl içinde başlanmaması durumunda bu karar geçersiz sayılacak.
Yönetmelik değişikliğiyle birlikte, bazı projelerin ÇED kapsamı da genişletildi. Güneş enerji santrallerinde proje alanı sınırları güncellenirken, gemi söküm tesisleri, balık unu ve balık yağı işletmeleri, büyük ölçekli çikolata üretim tesisleri ve bazı gıda üretim tesisleri de ÇED kapsamına alındı. Madencilik, atık yönetimi, hayvancılık ve enerji projelerinde kapasite eşikleri yeniden düzenlenirken, turizm tesisleri ve mevcut işletmelerdeki kapasite artışı projeleri için de özel hükümler getirildi.
Yeni yönetmeliğe göre, ÇED sürecine tabi olup “ÇED Olumlu” kararı alınmadan başlatılan faaliyetler derhal durdurulacak. Bu tür projelerde, ÇED kararı alınmadan yatırıma devam edilmesine kesinlikle izin verilmeyecek.
Yönetmelik değişikliğinin tüm detaylarına buradan ulaşabilirsiniz.
