Küresel gösterge Brent petrolü, haftaya sert bir yükselişle başladı ve varil fiyatı 116 dolar seviyesini geride bıraktı. Bölgedeki jeopolitik gerilimlerin tırmanması, petrol fiyatlarında daha fazla artış riskini beraberinde getiriyor.
Hürmüz Boğazı’nda Kritik Durum
Gerilimin ana noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiği ciddi aksamalara uğradı. İran’ın boğazı fiilen kontrol altına alması, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yaklaşık beşte birini doğrudan etkiledi. Normalde günde ortalama 120 geminin geçtiği boğazda, şu anda yalnızca 4-5 gemiye geçiş izni verilebildiği belirtiliyor. Pakistan ve Malezya ile yapılan özel anlaşmalarla sınırlı sayıda gemiye geçiş hakkı tanınsa da, trafik hacmi normalin çok altında seyrediyor.
Fiyatlar Yüzde 60 Arttı
Savaşın başlamasından bu yana petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 60’lık bir artış gözlemlendi. İran’ın ABD’nin olası bir kara harekâtına hazırlandığı yönündeki açıklamaları, akaryakıt fiyatlarındaki yükselişi hızlandırdı. Tahran yönetimi, bölgedeki ABD birliklerinin hedef alınabileceği ve müttefiklerin cezalandırılacağı uyarısında bulundu. Buna ek olarak, İran destekli Husi milislerinin İsrail’e ilk kez füze saldırısı düzenlemesi ve İsrail’in Güney Lübnan’daki operasyonlarını genişletmesi, küresel piyasalarda arz endişelerini zirveye taşıdı.
Finans Piyasaları da Etkilendi
Enerji krizinin etkileri finans piyasalarına da sıçradı. Japonya’nın Nikkei 225 ve Güney Kore’nin KOSPI endeksleri güne yüzde 4’ün üzerinde değer kaybıyla başladı.
ABD’den Sert Uyarı: 6 Nisan Kritik Tarih
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın 6 Nisan’a kadar Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünden vazgeçmemesi durumunda ülkenin enerji altyapısının hedef alınabileceği tehdidinde bulundu. Trump, Pakistan arabuluculuğunda bir çözüm ihtimalinin bulunduğunu ve anlaşmanın yakın olabileceğini belirtse de, Tahran yönetimi bu teklifi savaş tazminatı ve boğaz üzerindeki haklarının tanınması şartıyla reddetti.
