Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Türkiye’de e-Ticaretin Görünümü Raporu 2025 Tanıtım Toplantısı”nda yaptığı konuşmada, Türkiye’nin e-ticaret alanındaki muazzam büyümesini gözler önüne serdi. Bakan Bolat, geçen yıl e-ticaret hacminin yüzde 52,2’lik dikkat çekici bir artışla 4 trilyon 567 milyar liraya ulaştığını duyurdu. Bu rakamın dolar bazında yaklaşık 115,5 milyar dolara denk geldiğini ve dolar bazında da yüzde 29’luk bir artışı temsil ettiğini belirtti.
E-Ticaretin Toplam Ticaretteki Payı ve Perakende Verileri
E-ticaretin toplam ticaretteki payının yaklaşık yüzde 19,5 civarında olduğunu vurgulayan Bolat, bunun toplam ticaret hacminin 23 trilyon lira olduğu anlamına geldiğini ifade etti. Perakende e-ticaretin ise 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 51,8 artışla 2 trilyon 457 milyar liraya yükseldiğini aktardı. 2019-2025 yılları arasındaki bileşik yıllık büyüme oranının Türk lirası bazında yüzde 83,7, dolar bazında ise yüzde 382 gibi rekor bir seviyeye ulaştığını belirtti. Bu büyüme trendiyle birlikte, e-ticaret sektörü 2019’da 24 milyar dolar iken, 6 yılda 115,5 milyar dolara ulaştı.
E-Ticaret Yapan İşletmeler ve Sektörel Dağılım
Bakan Bolat, e-ticaret yapanların büyük çoğunluğunun yüzde 75’i şahıs işletmesi olduğunu, yüzde 21’inin limitet şirket, yüzde 4’ünün ise anonim şirketlerden oluştuğunu paylaştı. Bu durumun, farklı ölçeklerdeki bireysel ve kurumsal çalışmalarla e-ticaretin yaygınlaştığını gösterdiğini söyledi. E-ticaretin milli gelirdeki payının ise yüzde 6,9 olarak açıklandı. Geçen yıl 634 bin işletmenin e-ticaret yaptığını belirten Bolat, bu rakamın sürekli arttığını vurguladı.
Sektörel dağılıma bakıldığında, e-ticaretin yüzde 20,3’ünün yemek sektöründe gerçekleştiği ve bu alanda 128 bin işletmenin faaliyet gösterdiği belirtildi. Giyim, ayakkabı ve aksesuar sektörü yüzde 14’lük pay ile 87.500 işletmeyle ikinci sırada yer alırken, elektronik sektörü ise yüzde 12’lik pay ve 75.500 işletmeyle üçüncü sırada bulunuyor.
Harcama Eğilimleri ve Güvenlik Önlemleri
E-ticaret harcamalarında kadınların hacim bazında yüzde 56’sını oluşturduğu, adet bazında ise bu oranın yüzde 75’e ulaştığı bilgisi paylaşıldı. En yüksek tüketim eğiliminin 25-34 yaş arası grupta olduğu belirtildi. Ödemelerin büyük çoğunluğunun kartlı sistemlerle yapıldığı, bu yöntemi havale/EFT ve kapıda ödemenin takip ettiği ifade edildi. Kartlı ödemelerin yüzde 64’ünün “3D Secure” güvenlik sistemiyle gerçekleştirilmesi, online alışverişte güvenlik bilincinin arttığını gösteriyor.
Hızlı Ticaret ve Teslimat Süreleri
Büyükşehirlerde saatler içinde teslimatı öngören hızlı ticaret alanında geçen yıl yüzde 55,6 büyüme ile 388 milyar liralık satış hacmine ulaşıldı. Hızlı ticaretin e-ticaretteki payı 2019’da yüzde 1,6 iken, 2025’te yüzde 8,5’e yükseldi. Bu alanda en önemli payı yüzde 70 ile yemek harcamaları alırken, gıda ve süpermarketler yüzde 30 ile ikinci sırada yer alıyor.
Teslimat sürelerinde de önemli gelişmeler kaydedildi. Ortalama kargo teslim süresi son 2 yılda 4 saat azalarak 42,2 saate indi. Siparişlerin yüzde 53’ü 24-48 saat içinde teslim edilirken, gönderilerin sadece yüzde 17’si şehir içi olarak gerçekleşiyor.
Yapay Zeka ve Gelecek Vizyonu
E-ticaret işletmelerinin yüzde 75’inin yapay zeka kullandığına dikkat çekildi. Bakanlık, e-ticaret ve e-ihracatı desteklemeye, piyasa şartlarına uygun ticaret mekanizmaları geliştirmeye devam edeceklerini belirtti. Kadın ve genç girişimcilerin desteklenmesi, e-ihracat yapan işletmelere özel teşvikler verilmesi ve dünya pazarlarına açılmalarının sağlanması hedefleniyor. Avrupa Birliği’ndeki yeni sistemler ve Türkiye’nin dijital ticaretteki konumu üzerine de değerlendirmelerde bulunuldu.
Sektör temsilcileri de e-ticaretin büyüyen önemini vurgulayarak, Anadolu’daki işletmelerin dünyaya açılması için e-ticaretin sunduğu fırsatlara dikkat çektiler. Türkiye’nin dijital ticaretteki potansiyeline vurgu yapılarak, Avrupa, Orta Doğu, Orta Asya ve Afrika’nın dijital ticari merkezi olma potansiyeli dile getirildi.
