Çaykur Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim, 2026 yaş çay kampanya dönemine tam hazırlık içinde olduklarını bildirdi. Montaj ve bakım-onarım işlemlerinin tamamlandığını, fabrikaların 15-20 Nisan itibarıyla tam kapasiteye hazır hale geleceğini belirtti. Sadece Fındıklı’daki fabrikada devam eden sundurma çalışmasının 25-30 Nisan’da tamamlanması bekleniyor.
Hava koşullarının seyrine göre çayın mayıs ayının ilk haftasından itibaren gelmeye başlayabileceğini ancak mevcut şartlarda mayıs sonunu öngördüklerini ifade eden Alim, kampanya sürecinde üreticilerin gerçekçi hasat planlaması yapmasının önemine vurgu yaptı. Çayın 24 saat içinde işlenmesi gerektiğini hatırlatan Alim, “Kırmadan dökmeden bir bayram havası içerisinde hep birlikte bir kampanya geçirebiliriz” dedi.
İşçi Kadro Beklentisi ve Çay Üreticiliği Üzerine Değerlendirmeler
Çaykur işçilerinin kadro beklentilerine ilişkin açıklamalarda bulunan Genel Müdür Alim, yaklaşık 12 bin çalışanın tamamının istihdam edilmesini arzu ettiklerini ancak bunun çalışma şartlarına ve iş hacmine bağlı olduğunu söyledi. “Gizlimiz saklımız yok, her şey ortada” diyen Alim, işçi alımlarında ve çalışma koşullarında objektif kriterlerin esas alındığını belirtti.
Çayın, bölge ve ülke ekonomisi için stratejik bir ürün olduğunu vurgulayan Alim, çay üreticiliğindeki temel sorunlara dikkat çekti. Gerçek üretici anlayışının yerleşmesi gerektiğini, üreticiliğin sadece gübreleme ve hasat zamanıyla sınırlı olmadığını ifade etti. Eski nesillerin bahçelerine gösterdiği özenin günümüzde azaldığını, genç nesillerin çaylıklardan uzaklaştığını gözlemlediklerini dile getirdi. Toprak havalandırması ve doğru gübreleme konularında verilen eğitimlerin yeterince önemsenmediğini belirten Alim, hocalar tarafından verilen bilgilerin üreticiler için büyük fayda sağlayacağını söyledi.
Budama işleminin çay kalitesini ve verimini artırdığını ancak bu konuda da yanlış algıların bulunduğunu ifade eden Alim, işlenen çaydaki %3-4’lük atığın normal olduğunu ve bu atıkların resmi olarak imha edilmesi gerektiğini söyledi. Özel sektörün daha sağlıklı ve farklı ürünler çıkarabilecek şekilde yenilenmesi gerektiğini de ekledi.
Çay Satışları, Stoklar ve Finansal Durum
Çay satışlarında herhangi bir sıkıntı yaşanmadığını, geçen seneye göre satışlarda artış olduğunu belirten Alim, geçen sene üreticiyi koruma amacıyla alınan fazlalık çayın stoklarda bulunduğunu ancak bunun bir sorun teşkil etmediğini söyledi. Stoktaki çayın paraya çevrildiğinde önemli bir değere sahip olduğunu ve kredi borçlarının bu değerin yanında düşük kaldığını ifade etti. Kuru çaya yapılan %10’luk zammın geçen sene yapılması gerektiğini ancak kamu kurumu olmanın getirdiği gecikmelerle bu yıl yapıldığını belirtti.
Kapasite Artışı ve Yenilikçi Projeler
Göreve geldikleri günden bu yana çay fabrikalarının kapasitelerinin artırıldığını, Sümer, İkizdere ve Çamlıhemşin çay fabrikalarında önemli iyileştirmeler yapıldığını anlatan Alim, Kemalpaşa’daki soldurma ünitesinin kapasite artışına katkı sağladığını söyledi. AR-GE çalışmalarına da değinen Alim, çay atıklarının değerlendirilmesiyle ilgili yapılan çalışmaları anlattı. Atıkların gübre olarak kullanılması, pelet yapımı, Rize Belediyesi’nin mangal kömürü üretimi ve çay atıklarından elde edilen “Çaykopit” gibi yenilikçi ürünlerin ekonomiye kazandırıldığını belirtti. Güneş enerjisi santrali projesiyle de kurumun enerji ihtiyacının karşılanmasının hedeflendiğini ekledi.
Çaykur Su ve Didi Ürünlerinin Başarısı
Çaykur’un damacana su satışlarının oldukça başarılı olduğunu, ürünün büyük kısmının İstanbul ve Ankara’ya satıldığını belirten Alim, cam şişe ve bardak su projeleriyle de bu alanda büyümeyi hedeflediklerini söyledi. Katar ve Dubai’ye ilk sevkiyatların yapılacağını duyurdu. Didi satışlarının da geçen seneye göre önemli ölçüde arttığını, bu yıl 200 milyon litre satış hedeflendiğini belirtti.
Çay Müzesi Projesi ve Sektörün Geleceği
Çay rekoltesinin genel olarak hedeflenen seviyelerde seyrettiğini, hava koşullarının normal gitmesi halinde bu yıl da rekoltenin 1 milyon 350 bin ton civarında olmasının beklendiğini ifade eden Alim, İyidere’deki paketleme fabrikasının taşınması konusuna bölgenin menfaatleri doğrultusunda olumlu yaklaştıklarını söyledi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi iş birliğiyle Rize’de bir Çay Müzesi projesi üzerinde çalıştıklarını anlatan Alim, müzenin, çayın tarihini ve dünya çapındaki önemini yansıtacağını belirtti. Çay sektörünün korunması ve gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarılması için bugünden gerekli adımların atılması gerektiğini vurguladı. Likapa ve aronya gibi yeni ürünler yetiştirilse de çayın bölge için vazgeçilmez bir ürün olmaya devam edeceğini sözlerine ekledi.
