Gazeteci Çiğdem Toker, Ankara Gazeteciler Cemiyeti’nde düzenlenen 9. Köy Söyleşileri’nin konuğu oldu. Gazeteci Şevket Gölük’ün haberine göre, Toker’in son kitabı “Devletin Cebinden – Büyük Simbiyoz” ekseninde gerçekleşen söyleşide, kamu ihaleleri, yap-işlet-devret (YİD) modeli ve şeffaflık konuları masaya yatırıldı.
Gazeteciler Cemiyeti Yönetim Kurulu Üyesi Zeynep Gürcanlı’nın açılış konuşmasıyla başlayan etkinlikte, Toker’in mesleki birikimine ve kamu kaynaklarının takibi konusundaki çalışmalarına vurgu yapıldı. Toker, konuşmasında kamu-özel iş birliği projelerinin ekonomik sonuçlarına ve bu modelin şeffaflık sorunlarına dikkat çekti.
“Şirketler Dokunulmaz Olmak İstiyor”
Konuşmasına tutuklu gazetecilere yönelik dayanışma mesajıyla başlayan Toker, gazetecilerin sindirilmeye çalışıldığını belirterek, çalışma hayatında şirketlerin açtığı tazminat davalarına da değindi. Toker, “Şirketler de dokunulmaz olmak istiyorlar; gazetecilere açtıkları davalar bunu gösteriyor. Aslında simbiyoz kavramı da tam bunu ifade ediyor. Sermaye şirketlerinin, inşaat başta olmak üzere, mevcut siyasi iktidarla çıkarlarını ortaklaştırması ve bunun her iki tarafa da yarar sağlaması temel amaçtır” ifadelerini kullandı.
Toplumun gerçekleri görmezden gelme eğilimine dikkat çeken Toker, “Satın alma gücümüzün düşmesi ve yaşam kalitemizin azalması, kaynakları kötü dağıtan bir ülke olmamızla doğrudan bağlantılı; bu da yap-işlet-devret modeliyle yürütülen projelerle ilgili bir meseledir” dedi.
“Devletin Ticari Sırrı Olmaz”
YİD projelerinde ödemelerin genellikle döviz üzerinden garanti altına alınmasının kamuya uzun vadede yük getirdiğini vurgulayan Toker, 1990’lardan bu yana takip ettiği bu projelerle ilgili şunları söyledi: “Bu modellerde devletin ve milletin cebinden para çıkmadığı söyleniyor; oysa tam da o inşaatlar yapılırken bu para zaten devletin ve milletin cebinden çıkıyor. İlgili kurumlar şirketlerle anlaşarak garanti veriyor. Üstelik bu anlaşmalar Türk lirası üzerinden değil, euro ve dolar üzerinden yapılıyor.”
Toker, devletin sözleşmeleri gizleyemeyeceğini belirterek, “Devlet, bu belgeleri ve sözleşmeleri şeffaf bir biçimde kamuoyuyla paylaşmak zorunda. Nihayetinde devletin bu sözleşmeleri saklama hakkı yok; devletin ticari sırrı olmaz” şeklinde konuştu.
“Gazetecilikte Israr ve Takip Şart”
Gazeteciliğin Türkiye’de giderek zorlaştığını belirten Toker, genç meslektaşlarına sabırlı ve inatçı olmaları çağrısında bulundu. Toker, “Hakikatin büyük bir kısmı artık saklanamıyor; bu bilgiye erişim yollarını iyi öğrenmek şart. Bunların ötesinde daha sabırlı ve inatçı olmak gerekiyor. Gazetecilik hem fiziksel hem zihinsel dayanıklılık istiyor; fikri takip yapmak ve özümsemek çok önemli. Soru sormak değerlidir ve bunu sürdürebilmek gerekiyor” dedi.
Söyleşi sonunda Toker, katılımcılara kitabını imzaladı ve fotoğraf çektirdi.
