Erzurum Görme Engelliler Ortaokulu öğrencileri, Fen Bilimleri öğretmeni Özlem Ağgül danışmanlığında geliştirdikleri yenilikçi proje ile TÜBİTAK 2204-B Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’nda dikkatleri üzerine çekti. Binlerce proje arasından seçilerek Trabzon’daki bölge yarışmasına davet edilen proje, Türkçedeki deyimlerin daha anlaşılır ve kalıcı bir şekilde öğrenilmesini hedefliyor.
Proje Adı: TersAyna
Amaç: Türkçe deyimlerin, özellikle görme engelli öğrenciler için daha erişilebilir ve kalıcı öğrenilmesini sağlamak.
Yöntem: Proje, Nasreddin Hoca fıkralarının mizahi anlatımından ilham alarak deyimleri somut hikayelerle açıklıyor. Örneğin, “kel başa şimşir tarak” deyimi, Nasreddin Hoca’nın kel komşusuna yaptığı espriyle anlatılarak deyimin soyut anlamı somutlaştırılıyor. Bu yöntemle 20 farklı deyim için özgün fıkralar hazırlandı.
TersAyna: Dijital Destekli Öğrenme Ekosistemi
Proje kapsamında geliştirilen yapay zekâ destekli dijital bot “TersAyna”, fıkraları öğrencilere etkileşimli bir şekilde sunarak deyimlerin anlamını pekiştiriyor. Ayrıca, “TersAyna: Fıkralarla Deyimler” adında dijital bir kitap da hazırlandı. Bu kitap, fıkraların yanı sıra deyimlerin açıklamalarını ve günlük kullanım örneklerini içeriyor.
Öğrenciler, ChatGPT platformunun “Keşfet” bölümünden “TersAyna” araması yaparak dijital asistana erişebilirken, deyimler kitabına Storyjumper uygulaması üzerinden ulaşabiliyorlar.
Çok Duyulu ve Erişilebilir Öğrenme
Görme engelli öğrencilerin öğrenme süreçlerini desteklemek amacıyla projede dokunsal materyaller, sesli içerikler ve QR kodlarla erişilebilen dijital anlatımlar kullanıldı. Bu sayede yapay zekâ destekli, çok duyulu ve erişilebilir bir öğrenme ekosistemi tasarlandı.
Öğretmen Görüşü: “Fırsat Verildiğinde Engeller Aşılır”
Projenin danışman öğretmeni Özlem Ağgül, çalışmanın önemine vurgu yaparak şunları belirtti: “Türkçenin zengin deyim dünyasını tüm öğrenciler için erişilebilir kılmak istedik. Uygun ortam ve destek sağlandığında öğrencilerimizin ne kadar yaratıcı ve üretken olabildiğini bu proje açıkça gösteriyor. Geliştirdiğimiz model, yalnızca görme engelli öğrencileri değil, tüm öğrenci profillerini kapsayan bir öğrenme yaklaşımı sunuyor.”
Erzurum’da geliştirilen TersAyna projesi, Trabzon’daki bölge yarışmasında jüri karşısına çıkarak Türkiye finallerine katılma hedefiyle yarışacak.
