Malatya İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Cezmi Karaca, modern tıbbın insan ömrünün uzamasındaki en büyük başarısının aşılar, antibiyotikler, asepsi kuralları ve arıtma sistemleri olduğunu vurgulayarak, aşıların hastalıklardan korunmadaki etkinliğine dikkat çekti. Ardından, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Ateş Kara, Dünya Aşı Haftası kapsamında aşılar ve sosyal medyadaki tereddütler üzerine önemli açıklamalarda bulundu.
Aşıların Çalışma Prensibi ve Sosyal Medya Tereddütleri
Prof. Dr. Ateş Kara, aşıların temel amacının vücuda mikropları tanıtarak bağışıklık sistemini eğitmek ve gerçek enfeksiyonla karşılaşıldığında hastalanmadan mücadele etmesini sağlamak olduğunu belirtti. Üretim zorlukları nedeniyle mikropların zayıflatılarak veya öldürülerek aşıların hazırlandığını ifade eden Kara, sosyal medyada aşılarla ilgili doğru olmayan bilgilerin yayılabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Vatandaşlara bu tür bilgileri sorgulamalarını ve sağlık profesyonellerine danışmalarını tavsiye etti.
COVID-19 Aşılarının Etki Mekanizması ve Nadir Yan Etkiler
COVID-19 aşılarının, özellikle mRNA aşılarının, vücuda genetik bilgi aktararak bağışıklık sistemini uyardığını açıklayan Prof. Dr. Kara, bu süreçte bağışıklık sisteminin güçlü bir yanıt verdiğini söyledi. Bu güçlü yanıtın genç erkeklerde (16-35 yaş arası) zaman zaman ateş, halsizlik gibi geçici yan etkilere neden olabileceğini belirtti. Çok nadiren de olsa aşı sonrası kalp kasında veya zarlarında geçici iltihaplanma veya eklem ağrıları gibi durumların görülebileceğini ekledi. Ancak bu durumların genellikle geçici olduğunu vurguladı.
Aşı Güvenliği ve Kalp Sağlığı İlişkisi
Prof. Dr. Kara, aşıya bağlı ölüm vakası bildirilmediğini ancak bazı genç erkeklerde hastaneye yatmayı gerektirecek kadar yorgunluk veya nefes darlığı gibi belirtilerin çok düşük bir oranda görüldüğünü ifade etti. COVID-19 virüsünün damar yapılarını etkileyerek kalp krizi ve damar hastalıklarına yol açabildiğini hatırlatan Kara, aşıların bu etkilerinin ise genellikle aşıdan sonraki ilk 2-5 hafta içinde ortaya çıktığını ve en geç 3. ayda sona erdiğini belirtti. Aylar, yıllar sonra aşıların bir etkisinin olmasının mümkün olmadığını, yapılan çalışmaların da bunu desteklediğini söyledi. Toplamda 21 milyar doz kullanılan COVID-19 aşılarının, erkeklerde kalple ilgili bazı problemlere yol açabildiğini, ancak bu oranın COVID-19 hastalığına bağlı sorunlarla karşılaştırıldığında binde dört oranında daha az olduğunu belirtti. En önemli nokta olarak, aşıdan 6 ay sonra aşıların herhangi bir etkisinin kalmadığını vurguladı. Buna karşılık, COVID-19 geçirenlerde üçüncü yılda bile hala bazı sağlık sorunlarının devam edebildiğini sözlerine ekledi.
