TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen TÜRKPA 15. Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, Türk dünyasının yapay zeka ve teknolojik dönüşümde öncü bir rol üstlenmesi gerektiğini belirtti. Kurtulmuş, bilimsel kapasitenin artırılması, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve ortak teknolojik politikaların geliştirilmesinin önemine vurgu yaptı.

Kurtulmuş, "Türk dünyası olarak yeni teknolojilerin gelişmesinde geri kalmamalı, sadece taklit eden konumunda bulunmamalıyız." diyerek, TÜRKPA çatısı altında ortak bir yasal ve etik yaklaşım geliştirilmesini ve parlamentoların katkısıyla bir Yapay Zekâ Model Kanunu hazırlanmasının değerlendirilmesini desteklediklerini ifade etti.

Yapay zekanın ekonomi, eğitim, sağlık ve kamu yönetimi gibi pek çok alanı dönüştürdüğünü belirten Kurtulmuş, Türk dünyasının küresel yapay zekâ yönetişiminde ortak bir ses oluşturması gerektiğini vurguladı. Ortak dil ve alfabe çalışmalarının dijital dünyada güçlenmeye katkı sağlayacağını söyleyen Kurtulmuş, Türk dillerinin kültürel birikimini temel alan büyük dil modelleri üzerinde birlikte çalışılması çağrısında bulundu.

Türkiye'nin 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı ile bu alandaki çalışmalarını sürdürdüğünü kaydeden Kurtulmuş, genç araştırmacıların desteklenmesi, teknoloji festivallerinin yaygınlaştırılması ve ortak bir yetenek havuzu oluşturulmasının önemini dile getirdi.

Konuşmasında Filistin'deki duruma da değinen Kurtulmuş, Gazze'de kalıcı ateşkes, insani yardımların kesintisiz ulaştırılması ve yeniden imar sürecinin başlatılmasının uluslararası toplumun öncelikleri arasında yer alması gerektiğini söyledi. Batı Şeria'daki şiddet, yasa dışı yerleşimler ve Filistinlilerin topraklarına el konulmasına tepki gösterdi.

Türkiye'nin, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin devletini adil ve kalıcı barışın temel şartı olarak gördüğünü belirten Kurtulmuş, parlamenter diplomasinin uluslararası sistemde adaletin ve insan haklarının güçlendirilmesine katkı sağlaması gerektiğini ifade etti.

Kurtulmuş, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek COP31 kapsamında, 16 Kasım'da TBMM ile Parlamentolar Arası Birlik tarafından gerçekleştirilecek toplantıya da mevkidaşlarını davet etti. Türk dünyasının yeşil dönüşüm, temiz enerji ve iklim teknolojileri alanlarında işbirliğini artırması gerektiğini kaydetti.

Terörsüz Türkiye süreciyle ilgili değerlendirmelerde bulunan Kurtulmuş, TBMM'de siyasi partilerin katılımıyla yürütülen komisyon çalışmalarının ardından önemli bir siyasi ve hukuki altyapının oluşturulduğunu söyledi. Sürecin Türkiye'nin yanı sıra Suriye ve Irak başta olmak üzere bölgenin terörden arındırılmasına katkı sunmasını temenni etti.

Kurtulmuş, hedeflerinin Türkiye'de ve bölgede terörün yerini birlik, beraberlik ve kardeşliğin alması olduğunu belirtti.

Türk dünyasının ekonomik ve stratejik potansiyeline dikkat çeken Kurtulmuş, Türk Devletleri Teşkilatı'nın üye ve gözlemci devletlerinin 180 milyonu aşan nüfusu ve 2,4 trilyon doları aşan ekonomik büyüklüğüyle önemli bir kapasiteye sahip olduğunu ifade etti. Ticaret, yatırım, enerji güvenliği, lojistik ve dijital bağlantısallık alanlarında işbirliğinin derinleştirilmesi gerektiğini söyledi.

Özbekistan ve Türkmenistan'ın TÜRKPA'ya katılımını da gündeme getiren Kurtulmuş, iki ülkenin teşkilat bünyesinde asli yerlerini almalarını beklediklerini belirterek, bu ülkelerin katılımının Türk dünyasındaki parlamenter birliği güçlendireceğini vurguladı.

Kurtulmuş, konuşmasının sonunda 30 Ekim 2026'da Ankara'da düzenlenecek Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi'nin ortak hedeflere katkı sağlamasını temenni ederek, Türk dünyasının teknolojiyi insanlığın hizmetine sunan güçlü ve etkili bir merkez haline gelmesinin ortak sorumluluk olduğunu ifade etti.