Gıda Güvenliği Derneği ve Uluslararası Gıda Koruma Birliği (IAFP) iş birliğiyle 5-6 Kasım 2026 tarihlerinde İstanbul'da düzenlenecek olan 9. Uluslararası Gıda Güvenliği Kongresi, yapay zekâ ve dijitalleşmenin gıda güvenliğine etkilerini ele alacak. "Güvenli Gıdaya Erişim: Herkesin Hakkı, Herkesin Sorumluluğu" temasıyla gerçekleştirilecek kongre, ulusal ve uluslararası bilim insanları, kamu temsilcileri ve sektör profesyonellerini bir araya getirecek.

Gıda güvenliğinin sağlanmasında üretimden denetime kadar tüm süreçlerin etkin yönetimi büyük önem taşırken, yapay zekâ ve dijital teknolojiler bu süreçlerde önemli avantajlar sunuyor. Bu teknolojiler, gıda zincirindeki verilerin analiz edilmesini, tehlikelerin erken tespitini ve risklerin önlenmesine yönelik kararların desteklenmesini sağlıyor. Üretim koşullarının anlık takibi, kalite kontrolü ve tedarik zinciri izlenebilirliğinin güçlendirilmesi, bu teknolojilerin başlıca kullanım alanları arasında yer alıyor.

Ürün özgünlüğünün doğrulanması ve olası tağşişlerin belirlenmesi, tüketici korunması açısından kritik öneme sahip. Yapay zekâ destekli analizler, ürünlerin özgün özelliklerini değerlendirerek geleneksel kontrol yöntemlerini tamamlayan yeni yaklaşımlar sunuyor. Çip üstü laboratuvar analizleri ve dijital gıda parmak izi gibi yenilikçi uygulamalar, ürünlerin özgünlüğünü doğrulama konusunda önemli fırsatlar yaratıyor.

Dijital dönüşümün bir diğer önemli yönü, gıdanın üretimden tüketiciye kadar olan yolculuğunun izlenebilir hale gelmesi. Üretim, taşıma ve depolama verilerinin dijital sistemlerle takip edilmesi, olası uygunsuzlukların daha hızlı tespit edilmesine ve müdahale edilmesine olanak tanıyor. Kongrede ayrıca tarladan tabağa dijitalleşme, yapay zekâ destekli izlenebilirlik ve dijital dönüşümün uygulama alanları da tartışılacak.

Yapay zekâ, gıda güvenliğinde üretim ve kalite kontrol süreçlerinin ötesinde yeni uygulama alanları da yaratıyor. Belirli görevleri planlayabilen, farklı dijital sistemlerle etkileşim kurabilen ve süreç takibini destekleyen yeni nesil yapay zekâ teknolojileri, gıda güvenliği alanında farklı imkanlar sunuyor. Kongrede, Agentic yapay zekâ sistemlerinin gıda güvenliği süreçlerinde sürekli uyumluluğu destekleme potansiyeli de değerlendirilecek.

Yapay zekânın gıda güvenliğindeki fırsatları kadar getirdiği riskler de ele alınmalı. Kullanılan verilerin doğruluğu, yapay zekâ sistemlerinin ürettiği sonuçların güvenilirliği ve teknolojik sistemlere aşırı bağımlılık gibi konular dikkatle değerlendirilmeli. Özellikle insan sağlığını ilgilendiren bu alanda, teknolojinin sunduğu sonuçların uzman değerlendirmesiyle desteklenmesi büyük önem taşıyor. İyi uygulama örneklerinin paylaşılması ve akademi, teknoloji geliştiricileri ile sektör arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi, dijital dönüşümün güvenilir ilerlemesine katkı sağlayacaktır.