Yaz aylarının bitişiyle iş dünyasında yeni bir dönem başlıyor. Çalışanların izinlerden dönerek iş temposuna uyum sağladığı eylül ayı, kariyer kararlarının da yeniden gözden geçirildiği bir zaman dilimi olarak öne çıkıyor.

16 farklı sektörden elde edilen verileri inceleyen bir araştırma, yaz izinlerinin ardından işe dönüşlerin arttığı dönem ile Z kuşağının işten ayrılanlar arasındaki payının yükseldiği zaman arasında dikkat çekici bir paralellik olduğunu ortaya koydu.

Araştırmanın sonuçlarına göre, yaz sonu ve sonbahar başında Z kuşağının işten ayrılanlar içindeki payı artış gösteriyor. Z kuşağının aylık işten ayrılmalar içindeki payı ağustosta yüzde 51 iken, eylülde yüzde 58'e, ekimde ise yüzde 50'ye ulaşıyor. Bu durum, eylül ayının Z kuşağının işten ayrılma oranının en yüksek olduğu ay olduğunu gösteriyor. Ancak bu verilerin, işten ayrılmaların tek nedeni olmadığına da dikkat çekildi. İzin dönüşü ile Z kuşağının ayrılma oranındaki artışın aynı döneme denk gelmesi, nedensellikten ziyade dönemsel bir uyuma işaret ediyor.

Sektörlere göre izin kullanım yoğunluğu farklılık gösteriyor. Eğitim sektöründe 20 Temmuz haftasında izin yoğunluğu yüzde 27'ye ulaşırken, bilişim ve teknolojide bu oran 10 Ağustos haftasında yüzde 20,6 olarak kaydedildi. Tekstil ve hazır giyimde 17 Ağustos haftasında yüzde 13,5, üretim ve sanayide ise 10 Ağustos haftasında yüzde 14,3'lük bir yoğunluk gözlemlendi. Eylül ayının başlarında ise birçok sektörde izin kullanımının normale döndüğü görüldü.

Araştırma, Türkiye'deki çalışanların yaz izinlerini standart bir takvim üzerinden kullanmadığını da gösteriyor. Sektörlerin yapısı, operasyonel gereksinimler ve çalışma takvimleri, izinlerin zamanlamasını, süresini ve kullanım şeklini doğrudan etkiliyor.

Örneğin, eğitim sektöründe çalışan başına ortalama izin süresi 8,73 gün ve ortalama izin uzunluğu 21,8 gün olarak belirlendi. Tekstil ve hazır giyimde çalışanların yüzde 56'sı yaz döneminde izin kullanırken, ortalama izin süresi 2,5 gün oldu. Güvenlik ve tesis hizmetlerinde ise çalışanların sadece yüzde 8'i izin kullandı ve çalışan başına düşen izin günü 0,80 olarak hesaplandı. Bu farklılıklar, eylül ayındaki işe dönüşlerin sektörler için aynı anlama gelmediğini ortaya koyuyor.

İzin planlamasının zamanlaması da önemli bir faktör olarak öne çıkıyor. İzin başlangıcına iki gün veya daha az kala yapılan talep girişleri, kamu ve STK sektörlerinde yaklaşık yüzde 60 ile en yüksek seviyeye ulaştı. Otomotiv sektöründe bu oran yaklaşık yüzde 46, tekstil ve hazır giyimde yüzde 43, medya ve reklamda ise yüzde 41 olarak ölçüldü. Lojistikte son dakika izin talebi yaklaşık yüzde 21, eğitimde ise yüzde 19 ile daha düşük seviyelerde kaldı. Bu durum, izin planlamasının sadece çalışan tercihlerine değil, sektörlerin operasyonel yapısına da bağlı olduğunu gösteriyor.

Araştırma sonuçlarına ilişkin değerlendirmede, eylül ayının çalışan deneyimi ve insan kaynakları yönetimi açısından kritik bir dönem olduğu vurgulandı. Yaz döneminin sadece izinlerin yoğunlaştığı bir zaman dilimi olmadığı, çalışanların izin sonrasında işlerine dönerken geçmiş dönemi ve gelecek hedeflerini yeniden değerlendirdikleri belirtildi. Bu nedenle, işe dönüş planlamasının, çalışan deneyimi, hedef yönetimi ve kariyer beklentileriyle birlikte ele alınmasının önemi bir kez daha vurgulandı.