Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri, dış ticarette büyük ölçekli işletmelerin belirleyici rolünü gözler önüne serdi.

2025'te toplam 166 bin 459 girişim ihracat yaparken, 323 bin 769 girişim ithalat gerçekleştirdi. İhracat yapan girişimlerin büyük çoğunluğunu (%74,2) mikro işletmeler oluştursa da, toplam ihracatın sadece %18,3'ü bu işletmeler tarafından gerçekleştirildi. Buna karşılık, büyük ölçekli girişimler toplam ihracatın %46,1'ini, küçük işletmeler %17,3'ünü ve orta ölçekli işletmeler %18,3'ünü üstlendi.

İthalat rakamlarında büyük işletmelerin ağırlığı daha da belirginleşti. 250 ve üzeri çalışanı olan girişimler, toplam ithalatın %59,4'ünü gerçekleştirirken, bu kategori ithalat yapan girişimlerin yalnızca %1,1'ini temsil etti.

Ana faaliyet alanlarına göre bakıldığında, ihracatın %57,6'sı sanayi, %37,7'si ise ticaret sektöründeki girişimlerden geldi. İthalatta ise sanayinin payı %45,4, ticaretin payı ise %37,8 olarak kaydedildi.

Sanayi sektöründeki ihracatta büyük işletmeler açık ara öne çıktı. 250 ve üzeri çalışanı bulunan girişimler, sanayi ihracatının %70,3'ünü tek başına gerçekleştirdi. Sanayi sektörünün ithalatında da büyük işletmelerin payı %80,7 gibi yüksek bir orana ulaştı.

Sanayi odaklı girişimlerin ihracatında Avrupa Birliği (AB) ülkeleri %49,2 ile ilk sırada yer aldı. AB dışındaki Avrupa ülkelerinin payı %14,3, Yakın ve Orta Doğu ülkelerinin payı ise %10,9 olarak belirlendi. Sanayi girişimlerinin ithalatında ise %35,3 ile yine AB ülkeleri başı çekti. Bu ülkeyi %25,9 ile Diğer Asya ülkeleri ve %15,9 ile AB dışındaki Avrupa ülkeleri takip etti.

Dış ticarette şirket yoğunlaşması da dikkat çekiciydi. İhracatın %51'i, ithalatın ise %64,8'i en fazla dış ticaret yapan ilk 500 girişim tarafından gerçekleştirildi. En çok ihracat yapan ilk 5 girişimin toplam ihracattaki payı %8,9 iken, en çok ithalat yapan ilk 5 girişimin payı %13,8 olarak saptandı.

Girişimlerin %39'u yalnızca tek bir ülkeye ihracat yaparken, %84,6'sı ithalatını sadece tek bir ülkeden gerçekleştirdi. Bununla birlikte, 20 ve daha fazla ülkeye ihracat yapan girişimler toplam ihracatın %57,4'ünü oluşturdu. Benzer şekilde, 20 ve daha fazla ülkeden ithalat yapan girişimlerin oranı sadece %0,8 olmasına rağmen, bu girişimler toplam ithalatın %52,5'ini gerçekleştirdi.