Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) araştırmacıları tarafından hazırlanan bir çalışma, deprem felaketlerinin ardından konut arzındaki azalışın özellikle etkilenen illerde kiraları hızla artırdığını ortaya koydu. Göç hareketlerinin de etkisiyle büyükşehirler ve çevrelerindeki kira baskısının yükseldiği belirtildi. Araştırmaya göre, deprem bölgesine yakınlığı veya güçlü göç ilişkileri bulunan illerde kira artışları daha belirgin yaşandı.
Çalışmada, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın (TOKİ) deprem konutu üretiminin hız kazandığına dikkat çekildi. 2025 başında 201 bin, yıl sonunda ise yaklaşık 434 bin konutun teslim edilmesi planlanıyor. Deprem öncesi üç yılda üretilen konut sayısının 213 bin olduğu göz önüne alındığında, bu artışın konut arzını önemli ölçüde güçlendirmesi bekleniyor. Yapı kullanım izinlerinde de deprem bölgesinin Türkiye genelindeki payının yüzde 12'den yüzde 20'nin üzerine çıkması bu toparlanmayı destekliyor.
Bu arz artışının kira piyasasına olumlu yansıdığı belirtildi. Deprem illerinde kira enflasyonu 2023 ve 2024'te yüksek seyrederken, 2025'te konut teslimlerinin artmasıyla birlikte bu ivme kaybetti. Benzer bir gerilemenin 2026 yılında depremden dolaylı etkilenen illerde de görülmesi bekleniyor. Bu durumun, bölgedeki konut arzının toparlanmasının geri göçü teşvik ederek kiralık konut talebini azaltabileceği şeklinde yorumlanıyor.
İnşaat faaliyetlerinin bölgesel dağılımına bakıldığında, deprem konutu projelerinin tamamlanmasıyla inşaat sektörü istihdamının deprem bölgesinde azaldığı, ancak bölge dışındaki illerde arttığı gözlemlendi. Bu durum, konut arzındaki iyileşmenin önümüzdeki dönemde daha geniş bir coğrafyaya yayılma potansiyeli taşıdığına işaret ediyor.
Sonuç olarak, deprem sonrası konut stokundaki azalmanın kira enflasyonunu olumsuz etkilediği, ancak yeniden imar faaliyetleri ve artan konut arzıyla birlikte kira artışlarının deprem illerinde yavaşladığı vurgulandı. Araştırma, konut arzındaki iyileşmenin, önümüzdeki dönemde kira enflasyonu üzerindeki baskıyı azaltabilecek temel faktörlerden biri olmaya devam edeceğini öngörüyor.
Yorumlar
Henüz onaylanmış yorum yok. İlk yorumu siz yazın.